Toàn bộ checklist

Người làm việc có trả lương và chịu sự quản lý là quan hệ lao động, dù gọi bằng tên khác. Hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký một số lần nhất định rồi phải chuyển sang không xác định thời hạn, và không được kéo dài bằng phụ lục.

Không có hợp đồng bằng văn bản: phạt theo số người, khung với tổ chức từ khoảng 4 đến 50 triệu. Ký sai loại: khi tranh chấp toà coi là hợp đồng không xác định thời hạn, chi phí chấm dứt cao hơn nhiều.

Có ai đang làm việc mà chưa có hợp đồng bằng văn bản không? Có hợp đồng nào đã ký xác định thời hạn quá số lần cho phép không?

Thời gian thử việc có giới hạn theo tính chất công việc, lương thử việc có mức tối thiểu. Thử việc quá dài hoặc thử việc nhiều lần cùng một vị trí là vi phạm.

Phạt hành chính, khung với tổ chức khoảng 4-10 triệu, buộc trả đủ lương cho thời gian thử việc vượt quy định hoặc trả dưới mức tối thiểu.

Thời gian thử việc từng vị trí đang áp dụng là bao lâu? Lương thử việc bằng bao nhiêu phần trăm lương chính thức?

Với công ty công nghệ, sản phẩm nhân viên làm ra là tài sản lớn nhất. Luật có quy định về tác phẩm tạo ra theo nhiệm vụ, nhưng ghi rõ trong hợp đồng thì đỡ tranh chấp về sau. Bảo mật thông tin và bí mật kinh doanh cũng nên có điều khoản riêng.

Không phạt hành chính, nhưng khi nhân viên nghỉ mang theo mã nguồn, dữ liệu, khách hàng, công ty không có căn cứ rõ để đòi hoặc ngăn chặn. Với công ty công nghệ đây là rủi ro sống còn.

Hợp đồng lao động hiện tại có điều khoản về quyền sở hữu sản phẩm công việc và bảo mật không?

Doanh nghiệp phải lập sổ quản lý lao động và khai trình việc sử dụng lao động khi bắt đầu hoạt động. Ít công ty nhỏ biết đến hai nghĩa vụ này cho tới khi bị kiểm tra.

Phạt hành chính, khung với tổ chức khoảng 2-6 triệu cho sổ quản lý lao động và khoảng 10-20 triệu cho không khai trình.

Có sổ quản lý lao động không, dạng giấy hay điện tử? Đã khai trình khi bắt đầu hoạt động chưa?

Báo cáo này nộp nhiều lần trong năm, không phải một lần. Cơ quan tiếp nhận đã thay đổi sau sắp xếp bộ máy năm 2025, nộp qua cổng dịch vụ công.

Phạt hành chính, khung với tổ chức khoảng 10-20 triệu cho mỗi kỳ không báo cáo.

Kỳ báo cáo gần nhất đã nộp chưa? Nộp cho cơ quan nào, qua kênh nào?

Từ một số lượng lao động nhất định, nội quy phải bằng văn bản và phải đăng ký với cơ quan quản lý lao động. Không có nội quy đã đăng ký thì gần như không xử lý kỷ luật được ai một cách hợp pháp.

Phạt hành chính, khung với tổ chức khoảng 10-20 triệu. Rủi ro lớn hơn: kỷ luật, sa thải không dựa trên nội quy đã đăng ký là trái luật, phải nhận lại và bồi thường.

Công ty có nội quy bằng văn bản chưa? Đã đăng ký chưa? Số lao động hiện tại đã đến mức bắt buộc chưa?

Không còn phải nộp cho cơ quan nhà nước, nhưng vẫn phải xây dựng, tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động nếu có, và công khai tại nơi làm việc. Đây cũng là căn cứ để mức lương đóng bảo hiểm có cơ sở.

Phạt hành chính, khung với tổ chức khoảng 10-20 triệu. Không có thang bảng lương thì mức lương đóng bảo hiểm thiếu căn cứ khi bị kiểm tra.

Có thang bảng lương bằng văn bản chưa? Đã công khai chưa? Mức lương thấp nhất trong thang có cao hơn lương tối thiểu vùng hiện hành không?

Từ một số lượng lao động nhất định, công ty phải có quy chế dân chủ ở cơ sở và tổ chức đối thoại định kỳ có biên bản. Ít công ty làm, nhưng đây là mục kiểm tra lao động hay hỏi.

Phạt hành chính, khung với tổ chức khoảng 10-20 triệu. Ít bị kiểm tra riêng, thường bị hỏi kèm khi có khiếu nại lao động.

Có quy chế dân chủ chưa? Lần đối thoại định kỳ gần nhất là khi nào, có biên bản không?

Phép năm tăng theo thâm niên. Khi chấm dứt hợp đồng, phép chưa nghỉ phải được thanh toán. Không theo dõi phép là dễ phát sinh tranh chấp lúc nghỉ việc.

Phải thanh toán phép chưa nghỉ khi chấm dứt; tranh chấp phát sinh lúc nghỉ việc; phạt hành chính nếu không cho nghỉ hoặc không trả.

Có bảng theo dõi phép từng người không? Cách tính ngày phép theo thâm niên đã đúng chưa?

Đây là điểm phát sinh kiện tụng nhiều nhất. Thời hạn báo trước, các khoản phải thanh toán, thời hạn thanh toán, trợ cấp thôi việc cho giai đoạn không đóng bảo hiểm thất nghiệp, đều có quy định cụ thể.

Chấm dứt trái luật: nhận lại người lao động, trả lương và bảo hiểm cho toàn bộ thời gian không làm việc, cộng ít nhất 2 tháng lương; không nhận lại thì thêm ít nhất 2 tháng nữa. Kiện tụng kéo dài.

Có quy trình chấm dứt hợp đồng bằng văn bản không? Lần nghỉ việc gần nhất có thanh toán đủ, đúng hạn không?

Thuê người nước ngoài phải có giấy phép lao động hoặc xác nhận miễn, và có báo cáo riêng. Làm việc từ xa cho công ty Việt Nam cũng cần xem xét.

Phạt với tổ chức khoảng 60-150 triệu theo số người; người lao động bị trục xuất; hợp đồng có thể bị vô hiệu.

Công ty có thuê người nước ngoài không, kể cả làm từ xa? Giấy phép còn hạn không?

Việc thành lập công đoàn cơ sở là quyền của người lao động, không phải nghĩa vụ của công ty. Nhưng công ty không được cản trở và phải tạo điều kiện khi họ muốn lập. Kinh phí công đoàn thì công ty phải đóng dù có công đoàn cơ sở hay không, xem mục bảo hiểm.

Cản trở thành lập công đoàn bị phạt và có thể bị kiện. Hiểu sai thành nghĩa vụ phải lập thì không bị phạt, chỉ tốn công.

Người lao động có đề nghị lập công đoàn không? Công ty đã hiểu đúng đây là quyền của họ chưa?